مجله خبری خودرو الوچک
علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین ( بررسی ۵ علت + راهکار)
- محدثه باقری
- به روزرسانی ۱۴ بهمن ۱۴۰۴
۱۲ علت گاز خوردن ماشین بدون دلیل در شرایط مختلف + راهکار
علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین ( بررسی ۵ علت + راهکار)
علت زوزه کشیدن ماشین در سرعت بالا
علت کم اوردن ماشین در دنده دو
۱۲علت کم اوردن ماشین در حرکت اولیه + راهکار
علت کم آوردن ماشین در سربالایی: ۱۱ نشانه + راهکار
یکی از نگرانکنندهترین مشکلاتی که ممکن است هنگام رانندگی با آن مواجه شوید، گاز خوردن ماشین بدون حرکت کردن است؛ وضعیتی که در آن با فشردن پدال گاز، دور موتور بالا میرود اما خودرو هیچ واکنشی برای حرکت نشان نمیدهد یا بسیار کند حرکت میکند. این مشکل میتواند بهصورت ناگهانی یا بهتدریج ایجاد شود و در بسیاری از مواقع، نشانهای از یک ایراد جدی در سیستم انتقال قدرت خودرو باشد.
علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین میتواند از خرابی صفحه کلاچ و پلوس گرفته تا مشکلات گیربکس دستی یا اتومات، کمبود روغن گیربکس یا خرابی توربین متغیر باشد. نادیده گرفتن این نشانه، علاوه بر افزایش هزینه تعمیر، ممکن است باعث از کار افتادن کامل خودرو در مسیر شود.
در این مقاله از الوچک بهصورت کامل بررسی میکنیم که چرا ماشین گاز میخورد اما حرکت نمیکند، این مشکل در خودروهای دندهای و اتومات چه تفاوتی دارد، چگونه میتوان آن را سریع تشخیص داد و چه زمانی باید فوراً خودرو را خاموش کرده و به تعمیرکار مراجعه کرد.
علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین
وقتی پدال گاز را فشار میدهید، موتور قدرت تولید میکند. این قدرت باید از طریق سیستم انتقال قدرت (گیربکس، کلاچ، دیفرانسیل و پلوسها) به چرخها برسد. اگر در هر نقطهای از این زنجیره قطعی یا لغزش وجود داشته باشد، موتور کار خود را انجام میدهد (گاز میخورد)، اما چرخها نمیچرخند.
۱. تمام شدن دیسک و صفحه کلاچ (شایعترین علت در خودروهای دندهای)
در خودروهای مجهز به گیربکس دستی، صفحه کلاچ مسئول برقراری اصطکاک لازم برای انتقال نیرو از موتور به گیربکس است.
- علت: با گذشت زمان و اصطکاک مداوم، لنتهای روی صفحه کلاچ ساییده شده و ضخامت خود را از دست میدهند. در نتیجه، صفحه نمیتواند محکم به فلایویل بچسبد و دچار لغزش (buksbad) میشود.
- نشانه: خودرو در سربالاییها کشش ندارد، بوی لنت سوخته به مشام میرسد و با رها کردن کلاچ، خودرو دیر شروع به حرکت میکند.
۲. مشکلات گیربکس اتوماتیک
در خودروهای اتوماتیک، سیستم انتقال قدرت بسیار پیچیدهتر است و گاز هرز خوردن میتواند ناشی از چندین عامل باشد:
الف) کمبود روغن گیربکس
روغن گیربکس نه تنها وظیفه روانکاری، بلکه وظیفه ایجاد فشار هیدرولیک برای درگیر کردن دندهها را دارد.
- توضیح: اگر سطح روغن پایین باشد، فشار لازم برای درگیر کردن صفحات کلاچ داخل گیربکس تامین نمیشود و دنده “جا نمیرود” یا لیز میخورد.
ب) خرابی توربین (Convertor)
توربین یا مبدل گشتاور، نقش کلاچ را در خودروهای اتوماتیک بازی میکند. خرابی پرههای توربین یا مشکل در استاتور میتواند مانع از انتقال گشتاور موتور به گیربکس شود.
ج) خرابی سلونوئیدها و ساعت گیربکس
شیرهای برقی (Solenoids) وظیفه هدایت روغن به کانالهای مختلف برای تعویض دنده را دارند. خرابی این قطعات الکتریکی باعث میشود گیربکس فرمان درگیر شدن دنده را دریافت نکند.
۳. خرابی پلوسها (مشکل مکانیکی مستقیم)
پلوس میلهای است که نیروی چرخشی را از دیفرانسیل به چرخها منتقل میکند.
- علت: اگر سر پلوس بشکند یا از جای خود خارج شود (اصطلاحاً بریدن پلوس)، نیروی موتور هدر رفته و چرخ دیگر نمیچرخد. در این حالت ممکن است صدای تقتق یا ضربه شدیدی هنگام گاز دادن شنیده شود.
قبل از خرید خودروی دستدوم، برای جلوگیری از مشکلاتی مثل گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین، حتماً با شماره کارشناسی خودرو تماس بگیرید.
۴. گرفتگی فیلتر گیربکس (صافی گیربکس)
این مورد در هر دو نوع گیربکس (بخصوص اتوماتیک) صادق است. اگر فیلتر روغن گیربکس کیپ شده باشد، دبی روغن کاهش یافته و فشار لازم برای عملکرد صحیح قطعات متحرک تامین نمیشود.
۵. مشکلات ECU و سنسورها
در خودروهای مدرن، دریچه گاز برقی و سنسورهای موقعیت پدال گاز نقش کلیدی دارند.
- توضیح: گاهی اوقات مشکل مکانیکی نیست، بلکه الکترونیکی است. اگر سنسور دور موتور یا سنسور کیلومتر اطلاعات غلط به کامپیوتر خودرو (ECU) بفرستد، ممکن است سیستم برای حفاظت از موتور، انتقال نیرو را محدود کند (حالت Limp Mode)، که باعث میشود خودرو گاز بخورد اما شتاب نگیرد.
علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین اتومات
سیستم انتقال قدرت در خودروهای اتوماتیک (AT, CVT, DCT) با فشار روغن و مبدلهای گشتاور کار میکند. گاز هرز خوردن در این خودروها معمولاً نشانه خطر جدی برای گیربکس است:
- کمبود سطح روغن گیربکس: این شایعترین علت است. روغن گیربکس هم روانکاری میکند و هم فشار هیدرولیک لازم برای درگیر کردن کلاچها را تامین میکند. اگر روغن کم باشد، فشار افت کرده و صفحات لیز میخورند.
- کیفیت پایین یا کثیفی روغن: روغنی که خاصیت خود را از دست داده باشد (سیاه شده و بوی سوختگی بدهد)، نمیتواند اصطکاک لازم را ایجاد کند. این مورد باعث میشود خودرو هنگام تعویض دنده تقه بزند و گاز هرز بخورد.
- خرابی توربین (Torque Converter): توربین وظیفه انتقال نیرو از موتور به گیربکس را دارد. خرابی پرههای داخلی توربین باعث میشود نیرو به گیربکس نرسد. تست معروف «استال» (Stall Test) برای تشخیص این خرابی استفاده میشود.
- گرفتگی فیلتر (صافی) گیربکس: اگر فیلتر کیپ شود، پمپ روغن نمیتواند روغن را با فشار مناسب به قطعات برساند.
- مشکلات ساعت گیربکس و شیر برقیها: بلوک هیدرولیکی یا ساعت گیربکس، مغز مکانیکی آن است. گرفتگی مجاری یا سوختن شیرهای برقی (Solenoids) مانع از رسیدن روغن به کلاچ مربوط به دنده درگیر میشود.
علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین دندهای
در خودروهای دندهای، سیستم مکانیکیتر است و عیبیابی آن معمولاً سادهتر و کمهزینهتر انجام میشود:
- اتمام لنت صفحه کلاچ: اصلیترین دلیل است. وقتی لنت صفحه تمام میشود، دیگر اصطکاکی با فلایویل ندارد. در این حالت موتور میچرخد اما گیربکس نیرو نمیگیرد.
- نشانه: کلاچ بسیار بالا درگیر میشود و در سربالاییها بوی لنت شدیدی میآید.
- چرب شدن صفحه کلاچ: اگر کاسه نمد ته میللنگ یا کاسه نمد شفت گیربکس نشتی داشته باشد، روغن روی صفحه کلاچ میریزد و باعث لیز خوردن آن میشود (حتی اگر صفحه نو باشد).
- ضعیف شدن فنرهای دیسک (خورشیدی): اگر دیسک کلاچ خاصیت فنری خود را از دست بدهد، نمیتواند صفحه را محکم به فلایویل فشار دهد.
- خرابی پلوس: اگر مشعلی پلوس یا سرپلوس خرد شود، نیرو به چرخها نمیرسد. در این حالت معمولاً صدای تقتق یا ضربه شنیده میشود و خودرو با وجود گاز خوردن و سالم بودن کلاچ، حرکت نمیکند.
علت گاز خوردن و راه نرفتن ماشین پژو
خودروهای خانواده پژو در ایران بسیار رایج هستند و مشکلات خاص خود را دارند. علاوه بر موارد کلی بالا، در این خودروها باید به نکات زیر توجه کرد:
در پژوهای دندهای (مانند ۴۰۵ و پارس):
- کیفیت پایین دیسک و صفحه: استفاده از قطعات یدکی تقلبی یا بیکیفیت (غیر شرکتی) باعث میشود عمر صفحه کلاچ بسیار کوتاه باشد و زودتر از موعد دچار لغزش شود.
- سیم کلاچ (رگلاژ نبودن): در مدلهای قدیمیتر که سیم کلاچ دستی دارند، اگر سیم بیش از حد سفت باشد، صفحه کلاچ همواره کمی درگیر میماند و باعث گاز هرز خوردن و سوختن سریع صفحه میشود.
در پژو ۲۰۶ (تیپ ۲ و ۵) و ۲۰۷:
- خرابی سنسور کیلومتر (سرعت): در ۲۰۶های قدیمی، خرابی سنسور سرعت روی گیربکس میتواند باعث شود ECU اطلاعات درستی از سرعت نگیرد و عملکرد موتور مختل شود (هرچند بیشتر باعث خاموش شدن میشود تا گاز هرز خوردن، اما در شتاب تاثیر دارد).
- مشکل دریچه گاز برقی: در موتورهای TU5 با دریچه گاز برقی، گاهی اوقات تاخیر یا خرابی در پتانسیومتر پدال گاز یا خود دریچه گاز باعث میشود با وجود فشار دادن پدال، دریچه باز نشود و خودرو شتاب نگیرد (کپ کردن)، یا برعکس دور موتور بالا برود اما شتاب متناسب نباشد.
در پژوهای اتوماتیک (گیربکس AL4):
- شیر برقیهای فشار (Solenoid Valves): گیربکس AL4 که روی ۲۰۶ و ۲۰۷ و پارس اتوماتیک نصب است، به شیرهای برقی بسیار حساس است. خرابی این شیرها باعث گاز هرز خوردن بین دنده ۱ و ۲ میشود و معمولاً چراغ Sport و Snow با هم چشمک میزنند.
- فرار روغن از رینگها: در گیربکس AL4، با گرم شدن روغن، اگر رینگهای پیستونهای داخلی فرسوده باشند، فشار روغن افت کرده و ماشین بعد از گرم شدن گاز هرز میخورد.
روشهای تشخیص علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین
زمانی که خودرو شتاب نمیگیرد اما موتور غرش میکند، راننده باید خونسردی خود را حفظ کرده و دست به عیبیابی اولیه بزند. برای اینکه مکانیک بتواند دقیقتر نظر دهد، شما میتوانید چند تست ساده انجام دهید. یکی از ابتداییترین قدمها برای پیدا کردن علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین، توجه به نوع گیربکس و نشانههای صوتی و فیزیکی است که در ادامه به آنها میپردازیم:
تست سلامت صفحه کلاچ (مخصوص دندهای):
- در یک فضای امن و کفی (بدون شیب)، ترمز دستی را بالا بکشید.
- خودرو را در دنده ۳ یا ۴ قرار دهید.
- به آرامی پدال کلاچ را رها کنید و همزمان کمی گاز دهید.
- نتیجه: اگر خودرو بلافاصله خاموش شد، صفحه کلاچ سالم است. اما اگر خودرو خاموش نشد و موتور همچنان روشن ماند و گاز خورد، صفحه کلاچ تمام شده و دچار لغزش است.
بررسی گیج روغن گیربکس (مخصوص اتوماتیک):
- کاپوت را بالا بزنید و گیج روغن گیربکس را پیدا کنید (معمولاً رنگی متفاوت از گیج روغن موتور دارد).
- سطح روغن را چک کنید؛ اگر پایینتر از حد استاندارد باشد، فشار هیدرولیک تامین نمیشود.
- رنگ و بوی روغن را بررسی کنید؛ روغن سیاه و دارای بوی سوختگی نشاندهنده سوختن صفحات کلاچ داخلی است.
تست پلوسها (بررسی صدای غیرعادی):
- فرمان را تا انتها به یک سمت بچرخانید و به آرامی حرکت کنید. اگر صدای «تق تق» شنیدید و همزمان احساس کردید نیرو به چرخ منتقل نمیشود، احتمالاً سرپلوس بریده یا از جای خود خارج شده است.
استفاده از دستگاه دیاگ:
- در خودروهای مدرن و اتوماتیک، بسیاری از خطاهای مربوط به سنسور دور موتور، شیرهای برقی گیربکس و سنسور دریچه گاز فقط با دستگاه دیاگ قابل شناسایی هستند. این دستگاه دقیقترین راه برای فهمیدن علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین در سیستمهای الکترونیکی است.
روشهای پیشگیری از بروز مشکل گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین
هزینههای تعمیر گیربکس و سیستم انتقال قدرت معمولاً سنگین است. بنابراین، رعایت نکاتی ساده در رانندگی و نگهداری خودرو میتواند از بروز این مشکلات جلوگیری کند. با رعایت اصول زیر، میتوانید عمر قطعات را افزایش دهید و ریسک ایجاد علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین را به حداقل برسانید:
تعویض به موقع روغن گیربکس:
- روغن گیربکس (چه دستی و چه اتوماتیک) عمر مفیدی دارد. تعویض آن طبق دفترچه راهنما (معمولاً هر ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر برای اتوماتیک) حیاتی است. روغن تازه مانع از داغ شدن بیش از حد و ساییده شدن قطعات میشود.
پرهیز از «نیمکلاچ» بیمورد (در خودروهای دندهای):
- بسیاری از رانندگان عادت دارند پای خود را همیشه روی پدال کلاچ استراحت دهند یا در ترافیکها مداوم نیمکلاچ حرکت کنند. این کار قاتل صفحه کلاچ است و فرسایش آن را چندین برابر میکند.
توقف کامل قبل از تعویض دنده (در خودروهای اتوماتیک):
- هرگز وقتی خودرو در حال حرکت است، دنده را از D به R (یا برعکس) تغییر ندهید. این کار ضربه شدیدی به توربین و چرخدندهها وارد میکند که در درازمدت منجر به هرزگردی گیربکس میشود.
شتابگیریهای ناگهانی ممنوع:
- لانچ کردن (حرکت با دور موتور بالا و رها کردن ناگهانی کلاچ) یا تختهگاز رفتن مداوم، فشار زیادی به پلوسها و صفحه کلاچ وارد میکند. رانندگی ملایم بهترین راه پیشگیری است.
بررسی دورهای سیستم خنککننده:
- داغ شدن بیش از حد موتور و گیربکس باعث رقیق شدن روغن و کاهش فشار آن میشود. اطمینان از سلامت رادیاتور و فنها، از بروز ناگهانی علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین جلوگیری میکند، چرا که گرما دشمن اصلی گیربکسهای اتوماتیک است.
سوالات متداول درباره علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین
۱. چرا ماشین در سربالایی گاز میخورد اما جان ندارد؟
این مشکل در خودروهای دندهای معمولاً نشانه تمام شدن یا ضعیف شدن صفحه کلاچ است. در خودروهای اتوماتیک نیز میتواند ناشی از کمبود روغن گیربکس یا فرار روغن در اثر داغ شدن بیش از حد باشد.
۲. آیا پاره شدن تسمه تایم باعث گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین میشود؟
خیر، پاره شدن تسمه تایم باعث خاموش شدن آنی موتور میشود و موتور دیگر روشن نمیشود تا گاز بخورد. مشکل گاز خوردن و حرکت نکردن مربوط به سیستم انتقال قدرت (گیربکس، کلاچ، پلوس) است، نه سیستم تای밍 موتور.
۳. چرا ماشین اتوماتیک صبحها که سرد است حرکت نمیکند اما بعد از گرم شدن درست میشود؟
این مشکل معمولاً به دلیل سفت شدن اورینگها و کاسه نمدهای داخلی گیربکس در اثر سرما است که باعث افت فشار روغن میشود. همچنین کثیفی فیلتر روغن گیربکس نیز میتواند مانع جریان صحیح روغن سرد و غلیظ شود.
۴. آیا خرابی سنسور اکسیژن میتواند باعث گاز هرز خوردن شود؟
خرابی سنسور اکسیژن بیشتر باعث ریپ زدن، خامسوزی و کاهش شتاب میشود، اما معمولاً باعث قطع کامل انتقال نیرو (گاز هرز خوردن شدید بدون حرکت) نمیشود. این مشکل بیشتر مکانیکی یا مربوط به گیربکس است.
۵. هزینه تعمیر مشکل گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین چقدر است؟
هزینه بسته به علت خرابی بسیار متفاوت است. اگر مشکل از یک سنسور ساده یا کمبود روغن باشد، هزینه پایین است؛ اما اگر نیاز به تعویض صفحه کلاچ یا تعمیر اساسی گیربکس اتوماتیک باشد، هزینه میلیونی خواهد بود.
جمع بندی
به طور خلاصه، علت گاز خوردن حرکت نکردن ماشین نشاندهنده قطع شدن زنجیره انتقال نیرو از موتور به چرخهاست که در خودروهای دندهای اغلب ریشه در اتمام یا چرب شدن صفحه کلاچ دارد و در خودروهای اتوماتیک عمدتاً ناشی از افت فشار روغن، گرفتگی فیلترها یا خرابی توربین است. نادیده گرفتن این علائم و فشار آوردن مداوم به پدال گاز برای به حرکت درآوردن خودرو، نه تنها مشکل را حل نمیکند، بلکه میتواند آسیبهای جزئی و قابل تعمیر را به خرابیهای کلی و تعویض کامل گیربکس با هزینههای بسیار سنگین تبدیل کند؛ بنابراین بهترین اقدام در مواجهه با علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین، توقف فوری و مشورت با متخصص است.
قبل از خرید خودروی دستدوم، برای جلوگیری از مشکلاتی مثل گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین، حتماً با شماره کارشناسی خودرو تماس بگیرید.
سایر مقالاتی که میتواند برای شما مفید باشد:
- علت زوزه کشیدن ماشین در سرعت بالا
- علت کم اوردن ماشین در دنده دو
- علت کم اوردن ماشین در حرکت اولیه
- علت لرزش ماشین در هنگام شروع حرکت و در حالت حرکت
