مجله خبری خودرو الوچک
علت کم اوردن ماشین در دنده دو
- محدثه باقری
- به روزرسانی ۱۴ بهمن ۱۴۰۴
۱۲ علت گاز خوردن ماشین بدون دلیل در شرایط مختلف + راهکار
علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین ( بررسی ۵ علت + راهکار)
علت زوزه کشیدن ماشین در سرعت بالا
علت کم اوردن ماشین در دنده دو
۱۲علت کم اوردن ماشین در حرکت اولیه + راهکار
علت کم آوردن ماشین در سربالایی: ۱۱ نشانه + راهکار
علت کم اوردن ماشین در دنده دو یکی از سوالات پرتکرار رانندگانی است که در رانندگی شهری یا هنگام عبور از سربالاییها با افت توان خودرو مواجه میشوند. دنده دو نقش مهمی در ادامه حرکت پس از دنده یک، شتابگیری اولیه و حفظ قدرت موتور در شرایط نیمهسنگین دارد و هرگونه ضعف در این دنده، بهوضوح در عملکرد خودرو احساس میشود.
در این حالت، راننده حس میکند خودرو در دنده دو جان ندارد، بهسختی شتاب میگیرد یا موتور دچار نوعی خفگی و نفستنگی میشود. این مشکل معمولاً بیارتباط با علت کم آوردن ماشین در حرکت اولیه نیست و در بسیاری از موارد، همان ایرادهایی که در شروع حرکت وجود دارند، در دنده دو شدیدتر خود را نشان میدهند.
کم آوردن ماشین در دنده دو بهویژه در خودروهای داخلی مانند پراید، پژو (۲۰۶، ۴۰۵، پارس) و سمند بیشتر مشاهده میشود؛ خودروهایی که در صورت وجود نقص در سیستم سوخترسانی، جرقهزنی یا تنظیم موتور، سریعتر دچار افت قدرت میشوند. به همین دلیل، بررسی دقیق علت کم اوردن ماشین در دنده دو میتواند از فشار اضافی به موتور و افزایش مصرف سوخت جلوگیری کند.
علت کم آوردن ماشین در دنده دو
کم آوردن ماشین، به خصوص در دنده دو (که دندهای قدرتی-سرعتی محسوب میشود)، یکی از مشکلات رایج رانندگان است. این مشکل که اغلب به صورت «کپ کردن» (Hesitation) یا عدم شتابگیری مناسب نمود پیدا میکند، میتواند ناشی از دلایل متعددی باشد.
در ادامه به بررسی دقیق و دستهبندی شده علت کم اوردن ماشین در دنده دو میپردازیم:
- ضعیف شدن صفحه کلاچ (مهمترین دلیل مکانیکی)
- سیستم سوخترسانی (بنزین)
- سیستم هوارسانی (تنفس موتور)
- سیستم برق و جرقه (احتراق)
- گرفتگی سیستم اگزوز (کاتالیزور)
- سنسورهای حیاتی (در خودروهای انژکتوری)
- مشکلات داخلی موتور (کمپرس)
- خطای راننده (دنده مرده)
۱. ضعیف شدن صفحه کلاچ (مهمترین دلیل مکانیکی)
ضعیف شدن صفحه کلاچ مهم ترین علت کم اوردن ماشین در دنده دو است. اگر ماشین شما گاز میخورد و دور موتور بالا میرود اما سرعت ماشین متناسب با آن افزایش نمییابد، اولین متهم دیسک و صفحه است.
- توضیح: وقتی صفحه کلاچ تمام میشود، اصطکاک لازم برای انتقال کامل نیرو از موتور به گیربکس وجود ندارد. در دنده یک چون فشار کمتر است شاید حس نشود، اما در دنده دو که نیاز به گشتاور برای شتابگیری است، این ضعف خود را نشان میدهد (اصطلاحاً ماشین بکسواد میکند).
- راه حل: تعویض کیت کامل دیسک و صفحه.
۲. سیستم سوخترسانی (بنزین)
اگر سوخت کافی یا با فشار مناسب به موتور نرسد، احتراق ناقص بوده و ماشین جان ندارد. ایراد در سیستم سوخت رسانی، علت کم آوردن ماشین در سربالایی هم محسوب میشود.
- صافی بنزین (فیلتر بنزین): اگر فیلتر بنزین کثیف و کیپ شده باشد، فشار بنزین افت میکند. در دورهای بالا یا هنگام شتابگیری در دنده دو، موتور تشنه بنزین است ولی فیلتر مانع میشود.
- پمپ بنزین: ضعیف شدن مغزی پمپ بنزین باعث میشود فشار لازم پشت انژکتورها نباشد. این موضوع معمولاً با داغ شدن ماشین تشدید میشود.
- انژکتورها: کثیفی یا گرفتگی سوزن انژکتورها باعث میشود پاشش سوخت به صورت پودری نباشد و احتراق ضعیف صورت گیرد.
۳. سیستم هوارسانی (تنفس موتور)
موتور برای کار کردن به ترکیب دقیق بنزین و هوا نیاز دارد. کمبود هوا مساوی است با خفگی موتور.
- فیلتر هوا: کثیف بودن فیلتر هوا سادهترین و رایجترین دلیل افت توان است.
- دریچه گاز و استپر: در خودروهای انژکتوری، کثیف بودن دریچه گاز (پولکی و سنسورها) باعث میشود هوای ورودی به درستی تنظیم نشود و ماشین در لحظه فشردن پدال گاز دچار تاخیر یا «کپ» شود.
۴. سیستم برق و جرقه (احتراق)
حتی اگر سوخت و هوا عالی باشند، بدون جرقه قوی، قدرت تولید نمیشود.
- شمعها: شمعهای فرسوده، دوده گرفته یا با دهانه (Gap) تنظیم نشده، نمیتوانند در لحظه فشردهسازی مخلوط سوخت، جرقه قوی بزنند. این ضعف در دنده دو که بار روی موتور زیاد است، کاملاً مشهود میشود.
- وایر شمع و کویل: برقدزدی وایرها یا ضعیف شدن کویل باعث میشود برق با ولتاژ بالا به شمع نرسد و ماشین ریپ بزند یا کم بیاورد.
۵. گرفتگی سیستم اگزوز (کاتالیزور)
- کاتالیزور: اگر کاتالیزور خودرو پر شده باشد یا شبکه داخلی آن ذوب شده باشد، گازهای خروجی نمیتوانند به راحتی از موتور خارج شوند. این حالت باعث ایجاد فشار معکوس (Back Pressure) شده و موتور اصطلاحاً خفه میکند. تست این مورد معمولاً با بررسی دمای اگزوز و شتاب ماشین در سربالاییها انجام میشود.
۶. سنسورهای حیاتی (در خودروهای انژکتوری)
ECU (کامپیوتر خودرو) بر اساس دادههای سنسورها تصمیم میگیرد چقدر بنزین بپاشد. خرابی این سنسورها محاسبات را به هم میزند:
- سنسور اکسیژن: خرابی این سنسور باعث میشود کامپیوتر تصور کند سوخت غنی یا رقیق است و پاشش را کم کند که منجر به افت توان شدید میشود.
- سنسور مپ (MAP) یا فشار هوای منیفولد: این سنسور فشار هوای ورودی را میسنجد. خرابی آن باعث کپ کردن شدید ماشین هنگام تخته گاز کردن میشود.
- سنسور کیلومتر: در برخی خودروها (مانند پژو و سمند)، خرابی سنسور کیلومتر باعث میشود ECU وضعیت حرکت خودرو را درک نکند و ماشین در تعویض دندهها (به خصوص معکوس به دو) خاموش کند یا کپ کند.
۷. مشکلات داخلی موتور (کمپرس)
این مورد هزینه تعمیر بالایی دارد و معمولاً با علائم دیگر همراه است:
- ضعیف شدن رینگ و پیستون: اگر رینگها ضعیف باشند، کمپرس سیلندر فرار میکند و قدرت انفجار کم میشود.
- سوختن واشر سرسیلندر: حتی یک ترسیدگی جزئی واشر سرسیلندر میتواند باعث ورود آب به محفظه احتراق یا فرار کمپرس شود که نتیجه آن افت شدید توان است.
۸. خطای راننده (دنده مرده)
گاهی اشکال از ماشین نیست، بلکه از نحوه تعویض دنده است.
- دنده مرده: اگر دور موتور شما در دنده یک به حد کافی بالا نرود (مثلاً زیر ۲۵۰۰ یا ۳۰۰۰) و شما به دنده دو بروید، دور موتور در دنده دو بسیار پایین (مثلاً روی ۱۵۰۰) میافتد. در این دور، موتور گشتاور کافی برای شتاب گرفتن ندارد و شروع به لرزش میکند. به این حالت رانندگی با «دنده مرده» میگویند.
خلاصه و راهنمای عیبیابی سریع
برای حل مشکل، این مراحل را به ترتیب (از کمهزینه به پرهزینه) چک کنید:
- بررسی فیلتر هوا و صافی بنزین: اگر کثیف هستند تعویض کنید.
- بررسی شمع و وایر: اگر بیش از ۳۰ هزار کیلومتر کار کردهاند، تعویض کنید.
- شستشوی انژکتور و دریچه گاز: با اسپری مخصوص یا دستگاه.
- دیاگ زدن: برای بررسی عملکرد سنسور اکسیژن، سنسور مپ و زمان پاشش سوخت.
- تست دیسک و صفحه: در دنده ۳ یا ۴ در سربالایی گاز دهید، اگر دور موتور بالا رفت ولی سرعت نرفت، صفحه تمام شده است.
- بررسی کاتالیزور: توسط اگزوزساز.
علائم هشدار دهنده همراه با کم آوردن ماشین در دنده دو
وقتی خودرو در دنده دو کم میآورد، معمولاً این مشکل بهتنهایی ظاهر نمیشود و با نشانههای هشداردهنده دیگری همراه است که میتوانند به تشخیص سریعتر ایراد کمک کنند. توجه به این علائم باعث میشود قبل از جدیتر شدن مشکل و وارد شدن آسیب به موتور یا گیربکس، اقدام لازم انجام شود.
یکی از رایجترین نشانهها، روشن شدن چراغ چک موتور است. این چراغ معمولاً به دلیل اختلال در سنسورها، سیستم سوخترسانی یا جرقهزنی روشن میشود و میتواند مستقیماً با کم آوردن ماشین در دنده دو ارتباط داشته باشد. لرزش غیر عادی موتور، بهویژه هنگام گاز دادن یا تعویض دنده، نیز نشانهای از احتراق ناقص، خرابی شمع یا مشکل در کویل است که باعث افت توان میشود.
علائم خرابی کویل: ۷ نشانه خرابی کویل در کارشناسی فنی قبل از خرید
از دیگر علائم مهم، شنیده شدن صداهای غیر عادی مانند تقتق، کوبش یا زوزه از موتور یا گیربکس است. این صداها میتوانند نشاندهنده فشار بیشازحد به موتور، ایراد در گیربکس یا لغزش کلاچ باشند. همچنین استشمام بوی سوخت خام یا بوی لنتمانند کلاچ، هشدار جدی محسوب میشود؛ بوی سوخت معمولاً به احتراق ناقص یا نشتی بنزین مربوط است و بوی کلاچ نشاندهنده لغزش یا فرسودگی صفحه کلاچ است که مستقیماً در کم آوردن خودرو در دنده دو نقش دارد.
در مجموع، مشاهده همزمان این علائم در کنار افت شتاب، میتواند نشانه واضحی از وجود مشکل فنی باشد و بررسی بهموقع آن از هزینههای سنگینتر جلوگیری میکند.
قبل از خرید خودروی دستدوم، این علائم رو دقیق بررسی کن. شماره کارشناسی خودرو
روشهای تشخیص علت کم آوردن ماشین در دنده دو
برای پیدا کردن علت کم آوردن ماشین در دنده دو لازم نیست همیشه فوراً به تعمیرگاه مراجعه شود. با بررسی چند مورد ساده میتوان محدوده مشکل را مشخص کرد و از خرابیهای پرهزینه جلوگیری کرد.
۱. بررسی چراغ چک و خطای ECU
اگر همزمان با کم آوردن در دنده دو چراغ چک روشن شده است، اولین قدم خواندن خطای ECU با دیاگ است. خطاهای مربوط به سنسور MAP یا MAF، سنسور دریچه گاز، احتراق ناقص (Misfire) یا نسبت سوخت و هوا، مستقیماً میتوانند علت کم آوردن ماشین در دنده دو باشند.
۲. تست شتابگیری در شرایط مختلف
خودرو را در مسیر صاف، سربالایی و با کولر روشن امتحان کنید. اگر مشکل فقط در دنده دو و تحت فشار (سربالایی یا بار) بروز میکند، احتمال ضعف موتور، افت فشار سوخت یا لغزش کلاچ بیشتر میشود. مقایسه عملکرد دنده دو با دنده یک و سه، سرنخ مهمی برای تشخیص است.
۳. بررسی سیستم جرقهزنی
لرزش موتور یا ریپ زدن در دنده دو معمولاً به شمع، وایر یا کوئل مربوط میشود. شمعهای فرسوده یا کوئل ضعیف باعث احتراق ناقص شده و در دنده دو که موتور نیاز به توان متعادل دارد، افت قدرت بیشتر حس میشود.
۴. بررسی سیستم سوخترسانی
فیلتر بنزین کثیف، پمپ بنزین ضعیف یا بنزین بیکیفیت باعث میشود سوخت کافی به موتور نرسد. یکی از نشانههای این حالت، کم آوردن خودرو هنگام گاز دادن در دنده دو و بوی بنزین خام از اگزوز است.
۵. بررسی سیستم هوارسانی
فیلتر هوای کثیف، نشتی هوا در منیفولد یا خرابی دریچه گاز باعث برهم خوردن نسبت سوخت و هوا میشود. در این حالت، موتور در دنده دو دچار خفگی یا تأخیر در شتابگیری میشود.
۶. تست کلاچ و گیربکس
اگر دور موتور بالا میرود اما سرعت افزایش پیدا نمیکند، احتمال لغزش کلاچ زیاد است. بوی کلاچ، سخت جا رفتن دنده یا صداهای غیرعادی از گیربکس نیز میتوانند علت کم آوردن ماشین در دنده دو باشند. بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس هم در این مرحله مهم است.
۷. بررسی وضعیت کلی موتور
در صورتی که مشکل ادامهدار باشد، باید موارد پایهای مثل سطح آب رادیاتور، وضعیت روغن موتور و رنگ دود اگزوز بررسی شود. در نهایت، برای تشخیص قطعی، انجام تست کمپرس موتور یا تست CO میتواند مشخص کند که افت توان به فرسودگی داخلی موتور مربوط است یا خیر.
تشخیص واقعی قبل از خرید، نه بعد از ضرر. کارشناسی تخصصی خودروی کارکرده با الوچک
راهکارهای رفع مشکل علت کم آوردن ماشین در دنده دو
بعد از شناسایی علت کم اوردن ماشین در دنده دو، نوبت به رفع اصولی مشکل میرسد. بسته به اینکه ایراد از کدام بخش خودرو باشد، راهحلها میتوانند از یک سرویس ساده تا تعمیر فنی متغیر باشند.
۱. رفع مشکلات مربوط به سیستم جرقهزنی
اگر کم آوردن خودرو با لرزش، ریپ زدن یا افت شتاب همراه است:
- تعویض شمعهای فرسوده یا نامناسب
- بررسی و در صورت نیاز تعویض وایر یا کویل
- تنظیم فاصله دهانه شمع
این اقدامات ساده، در بسیاری از موارد علت کم آوردن ماشین در دنده دو را بهطور کامل برطرف میکنند.
۲. بهبود عملکرد سیستم سوخترسانی
در صورت ضعف شتاب یا بوی بنزین:
- تعویض فیلتر بنزین
- شستوشوی انژکتورها
- بررسی فشار پمپ بنزین
- استفاده از سوخت باکیفیت
کمبود سوخترسانی دقیقاً در دنده دو خودش را بیشتر نشان میدهد.
۳. رفع ایرادات سیستم هوارسانی
برای جلوگیری از خفگی موتور:
- تعویض یا تمیز کردن فیلتر هوا
- شستوشوی دریچه گاز
- بررسی نشتی هوا در منیفولد و شلنگها
نسبت نامناسب هوا و سوخت یکی از دلایل رایج کم آوردن ماشین در دنده دو است.
۴. رفع مشکلات کلاچ و گیربکس
اگر دور موتور بالا میرود ولی شتاب افزایش نمییابد:
- بررسی لغزش کلاچ
- تعویض صفحه و دیسک کلاچ در صورت فرسودگی
- کنترل سطح و کیفیت روغن گیربکس
ایرادات انتقال نیرو در دنده دو بسیار محسوستر از دندههای دیگر هستند.
۵. بررسی و اصلاح تنظیمات ECU
در خودروهای انژکتوری:
- دیاگ و پاک کردن خطاهای ثبتشده
- بررسی سنسورهایی مانند MAP، MAF و سنسور دریچه گاز
- بهروزرسانی یا ریست ECU در صورت نیاز
خطای نرمافزاری ECU میتواند علت پنهان کم آوردن ماشین در دنده دو باشد.
۶. رفع مشکلات پایهای موتور
اگر مشکل با سرویسهای معمول حل نشد:
- تست کمپرس موتور
- بررسی سوپاپها و رینگها
- کنترل دمای موتور و سیستم خنککننده
افت کمپرس بهطور مستقیم باعث کاهش توان در دنده دو میشود.
۷. پیشگیری از تکرار مشکل
برای جلوگیری از برگشت مشکل:
- انجام سرویسهای دورهای منظم
- تعویض بهموقع فیلترها و شمعها
- استفاده از قطعات باکیفیت
- پرهیز از رانندگی پرفشار با موتور سرد
کم آوردن ماشین در دنده دو یعنی چه؟
کم آوردن ماشین در دنده دو به وضعیتی گفته میشود که خودرو پس از تعویض از دنده یک، توان کافی برای ادامه حرکت یا شتابگیری مناسب را ندارد و موتور با فشار، کندی واکنش یا حالت خفگی کار میکند. دنده دو در گیربکس وظیفه دارد خودرو را از مرحله شروع حرکت عبور داده و با حفظ تعادل بین قدرت و سرعت، آن را برای ورود به دندههای بالاتر آماده کند. به همین دلیل، هرگونه ضعف در موتور یا سیستم انتقال قدرت معمولاً ابتدا در دنده دو خود را نشان میدهد.
از نظر عملکرد، دنده یک بیشترین گشتاور را برای شروع حرکت فراهم میکند و دنده سه به دور موتور بالاتر و توان پایدارتر نیاز دارد، اما دنده دو در نقطه میانی این دو قرار دارد. همین موقعیت میانی باعث میشود اگر سیستم سوخترسانی، جرقهزنی یا تنظیم موتور دچار مشکل باشد، خودرو در دنده دو زودتر دچار افت توان شود. این حالت معمولاً در شرایطی مانند حرکت در سربالایی، حمل بار یا سرنشین زیاد و روشن بودن کولر شدیدتر احساس میشود، زیرا فشار بیشتری به موتور وارد شده و ضعفهای فنی خودرو آشکارتر میشوند.
تفاوت علت کم اوردن ماشین در دنده دو با دندههای دیگر
علت کم آوردن ماشین در دنده دو معمولاً به جایگاه خاص این دنده در عملکرد فنی خودرو برمیگردد. دنده دو نه قدرت بالای دنده یک را برای شروع حرکت در اختیار دارد و نه مثل دنده سه از سرعت و پایداری دور موتور بهرهمند است، به همین دلیل هرگونه ضعف در موتور یا سیستم انتقال قدرت، دقیقتر و واضحتر در این دنده خود را نشان میدهد.
در دنده یک، ضریب دنده بالا باعث میشود گشتاور بیشتری به چرخها منتقل شود و حتی خودرویی که دچار افت توان است نیز بتواند بدون مشکل خاصی حرکت کند. به همین دلیل، بسیاری از رانندگان در دنده یک احساس کم آوردن ندارند. در مقابل، در دنده سه و دندههای بالاتر، اگر خودرو به دور موتور مناسب رسیده باشد، اینرسی حرکت و پایداری توان موتور باعث میشود ضعفها کمتر احساس شوند.
اما در دنده دو، موتور باید در بازه دور متوسط بیشترین بازده خود را ارائه دهد. اگر سیستمهایی مانند سوخترسانی، جرقهزنی یا هوارسانی دچار اختلال باشند، علت کم اوردن ماشین در دنده دو بهصورت افت شتاب، فشار زیاد به موتور یا حالت خفگی بروز میکند. از نظر فنی، ضرایب دنده بهگونهای طراحی شدهاند که دنده دو نیازمند تعادل دقیق بین گشتاور موتور و وزن خودرو است و به همین دلیل هرگونه اتلاف نیرو در کلاچ یا گیربکس، در این دنده محسوستر خواهد بود.
در مجموع، اگر خودرو در دنده یک و سه عملکرد قابل قبولی دارد اما در دنده دو دچار افت توان میشود، معمولاً علت کم آوردن ماشین در دنده دو به ضعف موتور، اختلال در نسبت سوخت و هوا یا کاهش راندمان انتقال نیرو مربوط میشود، نه به سبک رانندگی یا شرایط عادی مسیر.
جمع بندی
علت کم اوردن ماشین در دنده دو معمولاً به یک عامل مشخص محدود نمیشود و حاصل اختلال در عملکرد موتور، سیستم سوخترسانی، هوارسانی، جرقهزنی یا انتقال نیرو است. از آنجا که دنده دو نقش کلیدی در شتابگیری و حرکت تحت فشار دارد، هرگونه افت توان یا نقص فنی در این دنده زودتر و واضحتر از سایر دندهها خود را نشان میدهد.
اگر کم آوردن خودرو در دنده دو با علائمی مثل لرزش موتور، روشن شدن چراغ چک، صدای غیرعادی یا بوی سوخت و کلاچ همراه باشد، نباید آن را نادیده گرفت؛ زیرا این نشانهها میتوانند بیانگر ایرادات پنهان و پرهزینه در خودرو باشند. تشخیص بهموقع و اصولی، از تعویض قطعات غیرضروری و هزینههای اضافی جلوگیری میکند.
در نهایت، اگر قصد خرید خودروی دستدوم دارید، بررسی چنین مشکلاتی قبل از خرید اهمیت دو چندان دارد. کارشناسی خودرو قبل از خرید کمک میکند از سلامت فنی خودرو مطمئن شوید و با دید بازتری تصمیم بگیرید.
خرید مطمئن خودروی دستدوم با کارشناسی خودرو الوچک
سایر مقالاتی که میتواند برای شما مفید باشد:
